Được đề cập đến trong buổi Hội thảo khoa học với chủ đề “Hệ vi sinh đường ruột và sức khỏe con người: Hiện tại – Tương lai”, vấn đề loạn khuẩn ruột do sử dụng kháng sinh sớm có liên quan đến nguy cơ béo phì ở trẻ em là có căn cứ khoa học.

Trong quá trình mang thai, hệ vi sinh của con chịu ảnh hưởng bởi chế độ dinh dưỡng, môi trường sống của mẹ. Khi sinh nở, vi khuẩn từ âm đạo người mẹ (phương pháp sinh thường) và việc tiếp xúc với da mẹ sau đó (khi mẹ cho con bú) và tiếp xúc trực tiếp với môi trường bên ngoài cũng góp phần hình thành hệ vi khuẩn đường ruột cho trẻ trong những giai đoạn đầu đời.

Rối loạn hệ vi sinh ruột gây nên bệnh lý tại đường tiêu hóa và các cơ quan khác trong cơ thể. Nhiều công trình nghiên cứu khoa học đã chứng minh được mối liên quan giữa sự thay đổi các vi khuẩn đường ruột với tình trạng bệnh lý đường tiêu hóa, gan mật, dị ứng và tình trạng dinh dưỡng béo phì, đái tháo đường, suy dinh dưỡng… Đặc biệt các nghiên cứu gần đây cho thấy sử dụng kháng sinh sớm có liên quan đến nguy cơ béo phì sau này của trẻ.

Kháng sinh không nên được xem là giải pháp “đầu tiên”

Chúng ta vẫn thường hiểu một cách đơn thuần là tình trạng béo phì gây nên bởi chế độ ăn quá nhiều chất béo. Trẻ con đối mặt với tình trạng béo phì do bố mẹ áp dụng chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học. Tuy nhiên khoa học gần đây cho thấy còn có nhiều yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến nguy cơ béo phì của trẻ.

Cập nhật mới nhất trong Hội thảo “Hệ vi sinh đường ruột và sức khỏe con người: Hiện tại – Tương lai” do Cty Sanofi tổ chức ngày 18/6/2017 vừa qua đề cập đến việc trẻ sử dụng kháng sinh sớm trong những năm tháng đầu đời cũng là một trong những yếu tố liên quan đến tình trạng béo phì mà các bậc cha mẹ cần phải chú ý. Một nghiên cứu lớn trên cộng đồng cho thấy, phơi nhiễm kháng sinh sớm (0-24 tháng tuổi) có liên quan đến nguy cơ thừa cân/béo phì, tăng cân nhiều hơn vào giai đoạn phát triển sau này ở trẻ em.

PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn – Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nhi, ĐH Y Dược TPHCM phát biểu về việc sử dụng kháng sinh trong những năm đầu đời và tình trạng béo phì ở trẻ

Bên cạnh đó, một nghiên cứu của Tiến sĩ Cho IlSeung (Đại học New York) trên chuột cho thấy chuột bị sử dụng kháng sinh sớm có tỷ lệ tăng khối mỡ lúc 7 tuần tuổi cao hơn nhóm không dùng kháng sinh và có sự khác biệt về hệ vi khuẩn đường ruột ở nhóm có sử dụng kháng sinh so với nhóm không có kháng sinh. Nghiên cứu này chứng minh, việc sử dụng kháng sinh gây ảnh hưởng lên hệ vi khuẩn đường ruột và biến đổi cách chuyển hóa các chất dinh dưỡng của vi khuẩn, từ đó gây nên tình trạng béo phì.

Điều hòa hệ vi khuẩn đường ruột và ứng dụng men vi sinh

Chức năng của hệ khuẩn ruột là duy trì tính toàn vẹn của hàng rào ruột, ức chế các vi khuẩn gây bệnh phát triển, nuôi dưỡng tế bào niêm mạc ruột và phục hồi tổn thương của niêm mạc, giảm tỷ lệ tiêu chảy do kháng sinh/virus… Bên cạnh đó, hệ khuẩn ruột có đóng góp trong việc xây dựng chức năng miễn dịch cho cơ thể và có thể giảm đáp ứng với kháng nguyên từ thức ăn, làm giảm nguy cơ dị ứng thức ăn.

Các chuyên gia chia sẻ về lợi ích của Probiotics

Đường ruột khoẻ mạnh là đường ruột có hệ vi sinh ở mức cân bằng, tuy nhiên do nhiều yếu tố như thức ăn, kháng sinh…khiến vi khuẩn có lợi bị thiếu hụt, vì vậy bổ sung men vi sinh để lập lại sự̣ cân bằng hệ vi sinh đường ruột là rất cần thiết. Đối với trẻ nhỏ, việc điều hòa một hệ đường ruột khỏe mạnh sẽ giúp trẻ hết rối loạn tiêu hoá và hấp thu thức ăn tốt hơn. Trong những năm gần đây, các mẹ đã dành nhiều quan tâm hơn trong việc sử dụng probiotics/men vi sinh trong việc hỗ trợ cân bằng hệ khuẩn ruột của trẻ.

Các chuyên gia tiêu hóa cho rằng giai đoạn sơ sinh và 2-3 năm đầu đời quyết định cấu trúc hệ khuẩn ruột. Do đó, cần hỗ trợ phát triển hệ khuẩn ruột có lợi cho trẻ ví dụ như sinh thường, trẻ bú mẹ và hạn chế sử dụng kháng sinh sớm cho trẻ.

Theo Thanh Ngọc (Khám phá).