Đây là thông tin được tiến sĩ – bác sĩ Phạm Hùng Vân – bộ môn vi sinh – khoa Y, Trường ĐH Y dược TPHCM – khuyến cáo trong buổi hội thảo do Trung tâm Dinh dưỡng và Hội Nhi khoa TPHCM vừa tổ chức tại TPHCM. Theo tiến sĩ Vân, nghiên cứu trên 9 sản phẩm men vi sinh đang lưu hành trên thị trường thì đã có đến gần 50% không đạt chuẩn về chất lượng công bố trên bao bì…

Coi chừng mua phải bột mì 

Theo nhận định của các nhà thuốc, men vi sinh là một mặt hàng đang được sử dụng rất phổ biến hiện nay. Chỉ cần rối loạn về tiêu hóa, ăn không tiêu, uống kháng sinh nhiều đến khám BS là sẽ được kê toa một loại men vi sinh nào đó. Chính vì nhận thấy đây là mặt hàng “dễ” làm và không đòi hỏi tiêu chuẩn nghiêm ngặt, ít bị kiểm tra chất lượng nên các hãng dược trong và ngoài nước đua nhau sản xuất từ dạng bột đóng gói, viên, ống nước…

Tại TPHCM, chỉ cần ra hiệu thuốc muốn mua men vi sinh thì sẽ được giới thiệu hàng chục loại khác nhau như: Biosubtyl DL; bidisubtilis (gói giấy), bidisubtilis (gói nhôm), bio-Acimin, biosubtyl II (gói), biosubtyl II (viên), subtyl, medilac Vita, biobaby, biovita… có giá từ vài nghìn đến vài chục nghìn đồng. Men vi sinh lâu nay được quy định là loại thuốc OTC (Over The Counter) có nghĩa là những thuốc được mua bán mà không cần BS kê toa, chính vì thế mà người sử dụng loại thuốc này một cách vô tội vạ.

Tiến sĩ Vân cho biết, qua kiểm nghiệm bằng các phương pháp giải trình tự gien và định lượng, ngoài một vài hàm lượng bị suy giảm so với công bố trên nhãn, trong 10 sản phẩm probiotic (men vi sinh) cho người sử dụng một chủng B.subtilis có đến 4 sản phẩm chứa một chủng Bacillus khác gọi là B.cereus. B.cereus là một vi khuẩn có nguy cơ gây bệnh tiêu hóa do có nhiều dòng mang toxin – một loại độc chất, có thể gây nôn ói và tiêu chảy sau khi nuốt sớm nhất là nửa tiếng, nên nó không được phép có mặt trong thực phẩm dùng ngay. Đơn cử men vi sinh có tên:  Bi… (gói giấy), Bio A…, sub…, medi… đều đăng ký tên vi khuẩn trên sản phẩm là Bacillus subtilis từ: 106 – 107/gr, nhưng trên thực tế không có loại vi khuẩn này mà kết quả PCR và giải trình từ 16s DNA đã phát hiện loại B.cereus. Thậm chí, nhiều sản phẩm đang được quảng cáo mạnh trên thị trường VN và bán nhiều tại các nhà thuốc như: Biolac…, lacte… không thấy bất kỳ một loại men vi sinh nào trong các sản phẩm này.

Cẩn trọng trong việc dùng men vi sinh 

Mới đây nhất, Cục Quản lý dược, Bộ Y tế đã có quyết định đình chỉ lưu hành và yêu cầu thu hồi trên toàn quốc: Thuốc bột Biolac (men tiêu hoá), lô sản xuất: 030710, ngày sản xuất: 15.7.2010, hạn dùng: 14.7.2012, số đăng ký: QLSP-0046-08 và thuốc viên nang Biolac 500mg (men tiêu hoá), lô sản xuất: 321210, ngày sản xuất: 10.12.2010, hạn dùng: 9.12.2012, số đăng ký: QLSP-0046-08. Hai sản phẩm này không đạt tiêu chuẩn chất lượng về chỉ tiêu định tính, độ nhiễm khuẩn và độ đồng đều khối lượng.

Qua tìm hiểu của phóng viên Báo Lao Động, hai chất lượng chính mà các sản phẩm men vi sinh thường không đạt là: Hàm lượng vi khuẩn sống trong sản phẩm không đạt như công bố, có những sản phẩm công bố số lượng vi khuẩn là hàng trăm triệu đến hàng tỉ, nhưng khi kiểm tra số lượng chỉ đạt vài chục hay vài trăm ngàn; tên vi khuẩn được phân lập từ sản phẩm và được định danh là khác với tên vi khuẩn được công bố nhãn sản phẩm.

Việc dùng men vi sinh như thế nào cho có lợi, theo bác sĩ chuyên khoa 2 Lê Kim Sang – Trưởng khoa Tiêu hóa BV Cấp cứu Trưng Vương – cho biết, men vi sinh có nhiều loại nên lầm tưởng men nào cũng giống nhau. Lâu nay nhiều người sử dụng men vi sinh do truyền miệng, thói quen và do lấy toa thuốc cũ mà BS cho trước đây để tiếp tục sử dụng. Men vi sinh không nên dùng lâu dài và chỉ sử dụng khi có chỉ định của BS. Một số men có chỉ định không được dùng với kháng sinh, vì thế nếu sử dụng lâu ngày sẽ phá vỡ cân bằng dẫn đến rối loạn tiêu hóa càng trầm trọng.

Võ Tuấn